AI Cipta Vaksin ‘Pertama Di Dunia’, Berpotensi Cegah Pandemik

Teknologi kecerdasan buatan (AI) kini dimanfaatkan untuk membangunkan sejenis vaksin baharu yang disifatkan sebagai “terobosan”, dengan potensi melindungi manusia daripada pelbagai jenis virus serta mencegah pandemik pada masa hadapan.

Sekumpulan penyelidik di Universiti Cambridge memaklumkan, ini merupakan kali pertama komponen utama vaksin direka sepenuhnya menggunakan AI sebelum menjalani ujian ke atas manusia.

Vaksin tersebut dibangunkan bagi memberi perlindungan terhadap keseluruhan keluarga coronavirus, termasuk semua varian COVID-19 serta virus daripada haiwan yang berpotensi menjangkiti manusia.

Walaupun penyelidikan masih berada di peringkat awal, pasukan saintis itu kini sedang giat membangunkan vaksin lain yang menyasarkan penyakit seperti influenza dan Ebola.

Secara asasnya, vaksin berfungsi melatih sistem imun untuk mengenal pasti jangkitan, sekali gus meningkatkan keupayaan tubuh melawan penyakit.

Namun, cabaran utama dalam pembangunan vaksin ialah keupayaan virus untuk berubah atau bermutasi dengan pantas, menyebabkan vaksin sedia ada cepat menjadi kurang berkesan dan memerlukan kemas kini berkala.

Dalam konteks itu, pendekatan baharu menggunakan AI bertujuan “mendahului” evolusi virus dengan menghasilkan vaksin yang mampu memberi perlindungan terhadap ancaman pada masa hadapan.

Pendekatan baharu melangkaui kaedah tradisional

Berbeza dengan kaedah konvensional yang bergantung kepada strain virus semasa, penyelidik menggunakan data kod genetik daripada pelbagai jenis coronavirus yang dikumpulkan melalui program pemantauan global.

Maklumat tersebut dianalisis oleh sistem AI yang kemudiannya mereka bentuk satu “super-antigen”, iaitu komponen utama vaksin yang mampu melatih sistem imun mengenali dan menyerang pelbagai virus dalam satu keluarga.

Pendekatan ini membolehkan vaksin memberi perlindungan walaupun virus bermutasi atau apabila jangkitan baharu berpindah daripada haiwan kepada manusia.

Perkembangan itu disifatkan sebagai satu anjakan besar dalam kaedah kesiapsiagaan dunia dalam menghadapi pandemik.

Ujian awal tunjukkan potensi, namun masih di peringkat awal

Percubaan awal melibatkan sekumpulan kecil sukarelawan dijalankan bagi menilai keselamatan vaksin tersebut, manakala kajian lanjutan berskala lebih besar akan menilai keberkesanannya dengan lebih mendalam.

Dapatan awal menunjukkan kesan terhadap sistem imun masih sederhana, namun perkembangan itu tetap mencetuskan keterujaan dalam kalangan komuniti saintifik.

Pakar yang terlibat dalam kajian menyifatkan pendekatan berasaskan AI ini mempunyai potensi besar, terutama dalam menghasilkan vaksin yang lebih pantas dan mampu menyesuaikan diri dengan perubahan virus.

Berpotensi ubah landskap penyelidikan vaksin

Pasukan penyelidik kini turut menjalankan kajian terhadap vaksin selesema bermusim yang tidak perlu dikemas kini setiap tahun, selain vaksin selesema burung sebagai langkah persediaan sekiranya virus itu menular kepada manusia.

Mereka juga sedang meneroka pembangunan vaksin bagi penyakit demam berdarah virus, termasuk Ebola, yang masih belum mempunyai perlindungan menyeluruh terhadap semua variannya.

Pakar menjangkakan penggunaan AI dalam pembangunan vaksin berpotensi menjadi pemangkin utama perubahan dalam bidang kesihatan awam, termasuk mempercepatkan proses pembangunan serta meningkatkan keupayaan meramal tindak balas sistem imun.

Secara keseluruhan, kejayaan awal ini dilihat sebagai langkah penting ke arah pembangunan vaksin generasi baharu yang mampu memberikan perlindungan lebih luas, berpanjangan dan bersedia menghadapi ancaman virus global pada masa hadapan.

Sumber: Astro AWANI